Шариат кеңешинин да, жөнгө салуучу органдын да текшерүүсүнө туруштук бере турган бүтүмдөрдү жана продукттарды структуралайбыз. Мурабаха келишимин экспертизадан өткөрүүдөн баштап ислам фондун түзүүгө жана анын аудитине чейин.
Ислам каржы продуктусунун бүткүл жашоо циклинде иштейбиз: ылайыктуулукту текшерүү, бүтүмдүн структурасы, документтештирүү, ишке киргизүү жана андан кийинки шариат аудити.
Бизнес-моделди, продукттарды жана келишимдик базаны риба, гарар жана майсир боюнча аудиттөө. AAOIFI стандарттарына жана тиешелүү кеңештердин чечимдерине түздөн-түз шилтемелери бар жазуу жүзүндөгү корутунду — жөнгө салуучу органга, инвесторго жана өнөктөшкө көрсөтүүгө боло турган документ.
Баалоону сурооМурабаха, мудараба, вадия, вакала, ижара, истисна, салам келишимдерин иштеп чыгуу жана экспертизадан өткөрүү — Кыргыз Республикасынын жарандык укугун эске алуу менен.
Контракттарды талдооПродукттун идеясынан баштап аны рынокко чыгарууга чейин: структура, документтештирүү, банктын шариат кеңеши жана жөнгө салуучу орган менен өз ара аракеттенүү.
Продуктуну талкуулооИслам инвестициялык фонддорун түзүү, фонддун документтери, инвестициялык декларация, портфелдин үзгүлтүксүз шариат аудити.
ТолугураакУюштуруу формасын тандоо, устав жана ички саясаттар, шариат кеңеши жөнүндө жобо, Кыргыз Республикасында каттоо.
ТолугураакДолбоордун юридикалык жана шариат экспертизасы, каржылоо схемасы, инвесторлор менен келишимдер, бүтүмдү коштоо.
ТолугураакБанктар жана микрокаржы уюмдары үчүн корпоративдик программалар: базалык курс, контракттарды талдоо, типтүү бузууларды талдаган практикум.
Окутуу программасыИслам модели пайдага эмес, убакыттан жана белгисиздиктен киреше алууга тыюу салат. Ошондон улам бүтүмдүн архитектурасы башкача: банк активге кирет, тобокелдикти бөлүшөт жана чыныгы экономикалык функциясы үчүн сыйакы алат.
Бул келишимдерде кантип иштейтАкчаны жөн гана пайдалангандыгы үчүн эч кандай киреше алынбайт. Сый акы соодадан, ижарадан же өнөктөштүктөн — башкача айтканда, реалдуу актив менен жүргүзүлгөн операциядан келип чыгат.
Келишимдин предметиндеги, баасындагы же мөөнөтүндөгү олуттуу белгисиздик аны жараксыз кылат. Ушундан улам документтердеги жоболордун тактыгына талап коюлат.
Алып-сатарлык жана белгисиздикке негизделген оюн жокко чыгарылат. Базалык активи жок туунду инструменттер менен кумар схемалары шариат экспертизасынан өтпөйт.
Зыянды капиталды берген тарап тартат, ал эми башкаруучу өз эмгегинен ажырайт. Бул келишимдин структурасын да, тараптардын жоопкерчилигинин бөлүштүрүлүшүн да өзгөртөт.
Келишимди тандаңыз — активдин жана акчанын кыймыл схемасын, негизги шарттарды жана бүтүмдүн шариатка ылайыктуулугун жоготуусуна алып келген типтүү каталарды көрсөтөбүз.
Үстөк баасы ачык көрсөтүлгөн сатуу. Банк активди менчигине сатып алат жана аны кардарга «өздүк наркы + макулдашылган үстөк» баасы боюнча бөлүп төлөө шарты менен кайра сатат.
«Сарахси Эдвайзори» ЖЧК мусулман бүтүм укугу боюнча негизги эмгектердин бири болгон «Аль-Мабсут» чыгармасынын автору Шамс аль-Аимма ас-Сарахсинин урматына аталган. Биз классикалык фикх салтын заманбап жөнгө салуунун талаптары менен айкалыштырабыз.
Ар бир документ юридикалык да, шариат боюнча да текшерүүдөн өтөт. Сиз бири-бирине карама-каршы келген эки пикирди эмес, бир макулдашылган корутундуну аласыз.
Корутундулар AAOIFI шариат стандарттарынын негизинде, пункттарга түз шилтемелер менен түзүлөт — өнөктөш банктар жана Булуң өлкөлөрүнүн инвесторлору дал ушуну талап кылат.
Ислам терезеси, ислам банкы, микрокаржы уюму, фонд — шариат структурасы Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын талаптарына жана Кыргызстандын жарандык укугуна кандайча ылайык келерин түшүнөбүз.
Документтер жана сүйлөшүүлөр үч тилде жүргүзүлөт. Араб тилдүү шариат кеңештери жана инвесторлор менен ортомчусуз, түздөн-түз иштешебиз.
Туруктуу шариат комплаенси: операциялардын чейректик аудити, жаңы продуктулар боюнча консультациялар, кызматкерлерди окутуу.
Практика Борбор Азияны, Россияны, Казакстанды жана Азербайжанды камтыйт — бул ислам финансы рыногу жигердүү калыптанып жаткан аймактар.
Фирманын шариат кеңеши ар бир корутундуну бекитет. Кеңештин курамы, квалификациясы жана адистиги ачык жарыяланат: бул ислам каржысындагы ишенимдин негизги талабы.
Корпоративдик укук, ислам финансылык продуктуларын структуралоо, бүтүмдөрдү коштоо.
Фикх аль-муамалят, AAOIFI стандарттары, банктардын жана фонддордун шариат аудити.
Кыргыз Республикасынын банктык жөнгө салуусу, лицензиялоо, Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы менен өз ара аракеттешүү.
Операцияларды текшерүү, комплаенс жол-жоболору, корпоративдик окутуу.
Купуялык жөнүндө келишимдерге ылайык кардарлар жана суммалар ачыкка чыгарылбайт. Маселенин маңызын жана табылган чечимди гана көрсөтөбүз.
Банк ислам терезесин ачууну пландаган, бирок келишимдин долбоору менчик укугу банкка өтө электе активди кайра сатууга жол берген. Структураны кайра иштеп чыктык: сатып алуу боюнча агенттик келишим, кабыл алуу акты, өздүк наркты ачык көрсөтүү, айыптык кирешесиз мөөнөтү өтүп кеткен учурдагы тартип.
Фонддун документтерин, карыз жүгү жана тыюу салынган иш түрлөрү боюнча сандык чыпкалары бар инвестициялык декларацияны, шариат кеңеши жөнүндө жобону жана кирешени тазалоо (purification) регламентин иштеп чыктык.
Классикалык кредиттик схема параллель келишими жана курулуштун этаптарына байланган төлөм графиги бар истисна менен алмаштырылды. Кечигүү тобокелдиктерин бөлүштүрүү жана ар бир этапты кабыл алуу өзүнчө иштелип чыкты.
Биз даяр продукт менен келип, «мөөр басып берүүнү» сурадык. Анын ордуна жыйырма беттик талдоону жана кайра иштелип чыккан бүтүм структурасын алдык. Жагымсыз болду — бирок дал ошонун аркасында өнөктөш банктын шариат кеңеши документтерди биринчи жолудан эле макулдашты.
Активге ээлик кылуу, өздүк наркты ачыкка чыгаруу, тобокелдиктин өтүү учуру, мөөнөтү өткөндөгү тартип жана бааны кайра карап чыгууга тыюу — типтүү келишимдин мисалында талдайбыз.
ОкууШариат кеңешине коюлган талаптар, ички саясаттар, отчёттуулук жана продукттарды макулдашуу учурундагы жөнгө салуучунун типтүү эскертүүлөрү.
ОкууНоминал боюнча кайра сатып алуу милдеттенмеси — чыгарылыштын сукук болуудан калышынын эң кеңири таралган себеби. AAOIFI стандарттары эмне дейт.
ОкууКайрылуунун маңызы боюнча биринчи консультация — акысыз. Эгерде маселе биздин профилибизге туура келбесе, муну ачык айтып, кимге кайрылууну сунуштайбыз.
Келишимди жөнөтүңүз — үч жумуш күнүнүн ичинде тобокелдиктердин тизмеси жана аларды четтетүү жолдору көрсөтүлгөн кыскача корутунду беребиз.